Polacy znowu patrzą w niebo. Projekt OGLE odkrył „samotną planetę” wędrującą przez naszą galaktykę
W cieniu targów CES i premier gadżetów, polscy astronomowie z Uniwersytetu Warszawskiego dokonali odkrycia wagi ciężkiej (dosłownie).
Zespół programu OGLE namierzył swobodną planetę, która nie krąży wokół żadnej gwiazdy, lecz samotnie przemierza Drogę Mleczną.
Samotny wędrowiec o masie 70 Ziem
Odkrycia dokonano w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Andrzeja Udalskiego. Obiekt, który udało się namierzyć, to tzw. planeta swobodna (rogue planet). To ciało niebieskie, które zostało wyrzucone ze swojego macierzystego układu i teraz dryfuje w przestrzeni międzygwiezdnej.
Astronomowie wyliczyli, że planeta ta jest 70 razy cięższa od Ziemi. To stawia ją w kategorii gazowych olbrzymów (dla porównania: Jowisz jest ok. 318 razy cięższy od Ziemi, a Saturn 95 razy).
Kosmos w wersji Smart Home. Jak inteligentne teleskopy sprawiły, że nie musisz marznąć pod gwiazdami
Jak dostrzec coś, co nie świeci?
To jest najciekawsza część techniczna. Samotne planety są ciemne i zimne, więc nie da się ich zobaczyć przez teleskop w tradycyjny sposób. Polacy wykorzystali zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego.
Gdy niewidoczna planeta przechodzi na tle odległej gwiazdy, jej grawitacja działa jak soczewka – zakrzywia i wzmacnia światło tej gwiazdy. To właśnie to pociemnienie i pojaśnienie zarejestrowali naukowcy. Co kluczowe – zjawisko zaobserwowano jednocześnie z dwóch perspektyw:
- Z Ziemi (teleskop OGLE w Chile).
- Z kosmosu (satelita Gaia należący do ESA).
Dzięki temu (tzw. mikrosoczewkowanie paralaksy) udało się precyzyjnie wyznaczyć odległość i masę obiektu, co w astronomii jest niezwykle trudne.
OGLE – polska duma
Warto przypomnieć, że projekt OGLE (Optical Gravitational Lensing Experiment) to jeden z największych sukcesów polskiej nauki. Działający od ponad 30 lat program regularnie dostarcza przełomowych danych o strukturze Drogi Mlecznej i planetach pozasłonecznych. Tym odkryciem Polacy potwierdzają teorię, że nasza galaktyka może być pełna takich „samotnych wędrowców”.
Pomóż nam rozwijać iMagazine – ruszyło badanie czytelnictwa 2026
