Rząd USA blokuje najpotężniejszą sztuczną inteligencję. Anthropic zmuszony do wyłączenia modeli Fable 5 i Mythos 5
Bezprecedensowa sytuacja na rynku sztucznej inteligencji.
Zaledwie kilka dni po udostępnieniu swoich najnowszych, zaawansowanych modeli językowych, firma Anthropic została zmuszona do ich natychmiastowego wycofania.
Administracja Stanów Zjednoczonych, powołując się na przepisy o bezpieczeństwie narodowym, nakazała zablokowanie dostępu do modeli Fable 5 oraz Mythos 5 dla wszystkich obywateli innych państw. W efekcie producent odciął od usługi wszystkich swoich klientów.
Rządowe weto i globalny paraliż
Jak poinformowało Anthropic w oficjalnym oświadczeniu, amerykański rząd wydał dyrektywę kontroli eksportu zakazującą dostępu do Fable 5 i Mythos 5 jakimkolwiek obcokrajowcom – bez względu na to, czy przebywają na terytorium USA, czy poza nim. Zakaz objął nawet zagranicznych pracowników samego Anthropic.
Aby nie złamać prawa i spełnić rygorystyczne wymogi dyrektywy, firma musiała podjąć drastyczną decyzję o natychmiastowym, globalnym wyłączeniu obu modeli dla wszystkich użytkowników. Dostęp do starszych narzędzi w portfolio firmy pozostaje nienaruszony.
Spór o „Jailbreak”. Czy naprawianie kodu to już cyberatak?
Z oświadczenia firmy wyłania się obraz starcia między technologiczną rzeczywistością a obawami regulatorów. Zrozumienie rządu USA ma opierać się na odkryciu rzekomej metody obejścia zabezpieczeń modelu (tzw. jailbreak), która pozwalałaby na wykorzystanie sztucznej inteligencji do celów cybernetycznych.
Inżynierowie Anthropic poddali jednak tę lukę analizie i twierdzą, że reakcja władz jest całkowicie nieadekwatna do sytuacji. Z ich ustaleń wynika, że ów „niebezpieczny jailbreak” jest trywialny i sprowadza się w zasadzie do polecenia modelowi, aby przeanalizował konkretny kod źródłowy i naprawił w nim błędy oprogramowania. Co więcej, Anthropic podkreśla, że konkurencyjne, publicznie dostępne modele (wymieniając wprost GPT-5.5 od OpenAI) wykonują dokładnie te same zadania na co dzień, wspierając programistów w łataniu luk w systemach, i nie wymagają do tego żadnego omijania zabezpieczeń.
Twórcy modelu Fable przypominają, że przed premierą poświęcono tysiące godzin na testy bezpieczeństwa (tzw. red-teaming), w których brały udział m.in. agencje rządowe USA oraz brytyjski instytut AISI. Otwarcie przyznają też, że stworzenie idealnego systemu chroniącego przed lokalnymi, wąskimi obejściami (non-universal jailbreaks) jest obecnie fizycznie niemożliwe dla jakiegokolwiek dostawcy na rynku, co zresztą komunikowali już w dniu premiery.
Groźny precedens dla całej branży
Zarząd Anthropic zapowiedział pełną współpracę i zastosowanie się do dyrektywy, jednak stanowczo nie zgadza się z decyzją amerykańskich władz. Przedstawiciele firmy nazywają incydent „nieporozumieniem” i ostrzegają przed długofalowymi skutkami takich działań.
Według firmy, wycofywanie z komercyjnego rynku potężnego modelu z powodu znalezienia w nim drobnej, wąskiej luki to niebezpieczny precedens. Gdyby rząd USA zaczął stosować ten sam standard wobec innych graczy, oznaczałoby to całkowite wstrzymanie wdrażania jakichkolwiek nowych modeli AI (tzw. frontier models) na całym świecie. Twórcy Claude popierają prawo rządu do blokowania niebezpiecznych technologii, ale zaznaczają, że powinno się to odbywać w sposób przejrzysty i oparty na twardych, technicznych faktach, a nie jedynie „ustnych dowodach”, jakie otrzymali w tym przypadku.
Dalsze losy modeli Fable 5 i Mythos 5 pozostają niepewne. Anthropic zapowiada publikację szczegółowego raportu technicznego w ciągu najbliższych 24 godzin i pracuje nad jak najszybszym przywróceniem dostępu do swoich usług.
