Młotek, Teksas i zbiorowa odpowiedzialność. Dlaczego chcemy wykastrować AI zamiast ścigać przestępców? [Opinia]

Dariusz Hałas

0

Dodane: 3 dni temu

Afera wokół Groka i generowania nagości obnażyła nie tyle „zło” sztucznej inteligencji, co lenistwo naszego systemu sprawiedliwości.

Zamiast użyć dostępnej technologii do namierzenia i ukarania konkretnych sprawców nękania, media i politycy wolą najprostsze rozwiązanie: zabrać zabawki wszystkim. Bo jeden na milion użył ich niegodziwie.

Spójrzmy na to na chłodno. Żyjemy w czasach, w których cyfrowy ślad jest trwalszy niż kamień. Brytyjska policja zapuka do drzwi za obraźliwy wpis dotyczący Monarchy na portalu X w ciągu kilkudziesięciu minut. Technologia identyfikacji, cyfrowe znaki wodne (C2PA), algorytmiczna analiza wrzucanych treści – to wszystko już istnieje. Służby mają narzędzia, by namierzyć kogoś, kto używa AI do nękania, w mgnieniu oka.

Mit „złego narzędzia”

Dlaczego więc cała para idzie w gwizdek pod tytułem „zbanować Groka” lub „ocenzurować AI”? Bo to łatwiejsze. To klasyczny przykład odpowiedzialności zbiorowej. Ponieważ promil użytkowników to dewianci, którzy chcą upokorzyć koleżankę z pracy czy celebrytkę, system chce ukarać każdego.

To tak, jakby zakazać sprzedaży samochodów, bo pijani kierowcy powodują wypadki. Albo zakazać posiadania broni wszystkim obywatelom, bo przestępcy jej używają. W Teksasie broń kupisz jak gazetę, a jednak społeczeństwo istnieje. Dlaczego? Bo kara wymierzona jest w tego, kto pociąga za spust, a nie w metalowy przedmiot. A i tu uwaga: broń jest… bronią, tymczasem AI można wykorzystać na wiele użytecznych sposób, nie tylko do rozbierania koleżanek z pracy.

Przestępstwem jest publikacja, nie generowanie

Ponadto w tej całej medialnej histerii, którą właśnie widzę nie tylko w mediach technologicznych, ale i wielu uznanych mediach nurtu głównego (np. BBC) musimy rozróżnić dwie rzeczy:

• Prywatna fantazja: jeśli ktoś w domowym zaciszu generuje sobie obrazy dla własnej przyjemności i nikomu ich nie pokazuje – nikomu nie dzieje się krzywda. To strefa prywatności, do której państwu nic do tego.
• Publiczne nękanie: jeśli ten sam człowiek wrzuca te obrazy do sieci, by kogoś ośmieszyć czy upokorzyć – to jest przestępstwo.

Technologia pozwala dziś na to, by w momencie próby publikacji takiego materiału (kliknięcie „upload” w interfejsie jakiejkolwiek np. sieci społecznościowej), algorytm wyłapał manipulację (brak cyfrowego podpisu oryginału, token informujący, że treść jest wygenerowana przez AI, wykrycie twarzy osoby trzeciej – te wszystkie metody to nie SF, one istnieją!), zablokował publikację i – w skrajnych przypadkach – powiadomił służby.

Lenistwo legislacyjne

Zamiast budować precyzyjny system, który wyłapuje złoczyńcę i puka do jego drzwi, zanim ten zdąży wyrządzić krzywdę, wolimy krzyczeć na Elona Muska (który, owszem, ma sporo za uszami, ale w tej sprawie nie żądam jego głowy) i domagać się kastracji algorytmów. Efekt? Cierpią na tym zwykli użytkownicy, artyści i kreatywni ludzie, którzy są traktowani jak potencjalni przestępcy.

Jesteśmy ograniczani nie przez technologię, ale przez intelektualne lenistwo regulatorów. Technologiczne narzędzia do walki z patologią leżą na stole, mało tego, nawet nie trzeba ich wdrażać, bo one już funkcjonują w cyberprzestrzeni. Wystarczy po nie sięgnąć, zamiast zamykać całą fabrykę młotków.

Jak czytam większość tekstów o tej historii z Grokiem, to dostrzegam, że obecny nurt medialny chce karać systemy, nie ludzi, karać potencjał, nie czyn, karać możliwość, nie sprawstwo, karać miliony, żeby nie szukać jednego winnego.

Ja mówię: „Nie. Mamy technologię. Ścigajmy sprawców. Reszta to lenistwo.”

I tak, wiem, to jest anty-populistyczne, anty-histeryczne, anty-autorytarne i nie klika się w socialach. I dlatego to wkurwia. Cywilizacja kończy się w momencie, w którym państwo zaczyna regulować to, co wolno symulować w prywatnej przestrzeni umysłu. Reszta to tylko techniczne szczegóły.

Dariusz Hałas