Porsche zgubiło tożsamość własnej legendy. Śledztwo w archiwum po 70 latach
Porsche 356 SL to pomnik motorsportu – samochód, który w 1951 roku wywalczył klasowe zwycięstwo w 24-godzinnym wyścigu Le Mans. Wyprodukowano łącznie zaledwie 9 sztuk. Jedna stoi w centrali Porsche. I któregoś dnia zadano w Zuffenhausen pytanie: który to właściwie egzemplarz?
Okazuje się, że przez ponad siedem dekad producent trzymał w swojej kolekcji unikatowy egzemplarz z 1952 roku, nie mając pewności, z którym dokładnie pojazdem ma do czynienia. Przez siedem dekad nie znaleziono powodu do uporządkowania tej kwestii. Aby rozwikłać tę zagadkę, fabryczne archiwum musiało przeprowadzić drobiazgowe śledztwo historyczne.
Żeby było ciekawiej, to nie jakaś zawiła historia właścicielska zagmatwała obraz. Ów samochód z 1952 roku to ewenement: jest jedynym z całej serii, który od momentu opuszczenia warsztatu nigdy nie zmienił właściciela i nieprzerwanie pozostawał w rękach Porsche. Początkowo służył fabryce do prób oraz startów w zawodach, a następnie trafił do oficjalnych zbiorów. Sam fakt ciągłego posiadania pojazdu nie wystarczył jednak do jednoznacznego ustalenia jego historycznej tożsamości.
Wiedeński ślad Tatry i chaos w numeracji
Dziś Porsche to symbol niemieckiej dokładności i precyzji, wręcz inżynierskiego pietyzmu. Każdy współczesny egzemplarz jest skrupulatnie odnotowany, ma pełną historię od każdej blachy po gotowy produkt. Nie zawsze tak było. Źródłem problemu okazał się powojenny bałagan w dokumentacji technicznej wczesnych modeli marki. Przedsięwzięcie znane wewnętrznie jako „projekt 514” – nazwane tak pierwotnie od typu jednostki napędowej – zakładało budowę wyścigowych aut w oparciu o lekkie, aluminiowe nadwozia pamiętające jeszcze czasy produkcji w austriackim Gmünd.
Część z tych nadwozi wyprodukowały na zlecenie Porsche zakłady Tatry w Wiedniu. Austriacka fabryka nadała im własne numery nadwozia. Dopiero w Stuttgarcie pojazdy były modyfikowane, uzbrajane mechanicznie i otrzymywały numery podwozia Porsche. W ten sposób w archiwach zaczęły równolegle funkcjonować odrębne, nakładające się na siebie systemy oznaczeń.
Skala całej serii była skromna. W 1951 roku powstało zaledwie pięć egzemplarzy 356 SL, a w kolejnym, 1952 roku z kolejnych czterech aluminiowych karoserii zbudowano następne cztery sztuki. Zatem łączny bilans zamknął się w zaledwie dziewięciu wyprodukowanych samochodach. Do czasów współczesnych przetrwało jedynie sześć z nich: trzy znajdują się w Stanach Zjednoczonych, po jednym w Meksyku oraz Belgii, a stawkę zamyka interesujący nas tu egzemplarz należący do fabrycznego muzeum w Stuttgarcie.
Rachunki, listy startowe i prywatne kajety inżynierów
Aby przypisać muzealny egzemplarz do konkretnych startów i wydarzeń z epoki, zespół Porsche Heritage and Museum – pod kierownictwem Franka Junga – musiał odtworzyć losy wszystkich pozostałych ośmiu sztuk. Do weryfikacji tożsamości wozu nie wystarczyły oficjalne rejestry.
Kluczowe dowody odnaleziono w prywatnych notatkach inżyniera wyścigowego Wilhelma Hilda, który na bieżąco dokumentował modyfikacje aut i ich udział w rywalizacji sportowej, oraz w zapiskach Karla Rabego – jednego z głównych konstruktorów modelu 356. Archiwiści zestawili je z dokumentacją finansową (pozwalającą ustalić realne daty zakupu poszczególnych aluminiowych nadwozi), archiwalnymi fotografiami oraz formularzami zgłoszeniowymi do dawnych wyścigów.
Dopiero krzyżowa analiza tych rozproszonych źródeł pozwoliła powiązać wiedeńskie numery nadwozi Tatry z numerami podwozi ze Stuttgartu i bezsprzecznie zamknąć metrykę wyścigowego weterana. Czasem pozornie błahe pytanie nawet w tak uporządkowanej manufakturze jaką stała się potęga z Zuffenhausen potrafi wywołać mały chaos.
